ภาษาจีนธุรกิจ LV.3 — วันที่ 4 — "ที่นี่จริงๆ แล้วทำงานกันอย่างไร"

Panpan
พนักงานที่ทำงานมานานอธิบายให้พนักงานใหม่ฟังถึงวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร นอกเหนือจากผังองค์กรที่เป็นทางการ เช่น ใครเป็นผู้ตัดสินใจตัวจริง เกณฑ์ความไม่เป็นทางการที่ยอมรับได้ และวิธีอ่านสถานการณ์ในที่ทำงาน บทเรียนนี้เจาะลึกภาษาศาสตร์สังคมระดับสูงในบริบทองค์กร

บทสนทนา

1 พนักงานใหม่สังเกตว่าผังองค์กรไม่ตรงกับความเป็นจริง

พนักงานใหม่
我看了组织架构图,好像什么事都要经过总监审批,是这样吗?
Wǒ kàn le zǔzhī jiàgòutú, hǎoxiàng shénme shì dōu yào jīngguò zǒngjiān shěnpī, shì zhèyàng ma?
ผมดูผังองค์กรมาแล้ว ดูเหมือนทุกเรื่องต้องผ่านการอนุมัติของผู้อำนวยการ เป็นแบบนั้นจริงไหมครับ
พนักงานอาวุโส
表面上是这样,实际上很多事王总的秘书就能拍板。
Biǎomiàn shàng shì zhèyàng, shíjì shàng hěn duō shì Wáng zǒng de mìshū jiù néng pāibǎn.
ดูเผินๆ ก็เป็นแบบนั้น แต่จริงๆ แล้วหลายเรื่องเลขาของท่านประธานหวังก็ตัดสินใจได้เองค่ะ
พนักงานใหม่
真的吗?这个我完全没想到。
Zhēn de ma? Zhège wǒ wánquán méi xiǎngdào.
จริงเหรอครับ ผมคิดไม่ถึงเลยครับ

2 อธิบายว่าใครมีอิทธิพลตัวจริง

พนักงานอาวุโส
在这里,职位高不代表说话最管用,有些资深员工的意见分量更重。
Zài zhèlǐ, zhíwèi gāo bú dàibiǎo shuōhuà zuì guǎnyòng, yǒuxiē zīshēn yuángōng de yìjiàn fènliàng gèng zhòng.
ที่นี่ ตำแหน่งสูงไม่ได้แปลว่าคำพูดจะมีน้ำหนักที่สุดเสมอไป ความเห็นของพนักงานอาวุโสบางคนกลับมีน้ำหนักมากกว่าค่ะ
พนักงานใหม่
那我应该多留意哪些人?
Nà wǒ yīnggāi duō liúyì nǎxiē rén?
งั้นผมควรจะสังเกตใครเป็นพิเศษครับ
พนักงานอาวุโส
比如财务部的赵姐,她跟着老板十几年了,很多决定她一句话就能定。
Bǐrú cáiwùbù de Zhào jiě, tā gēnzhe lǎobǎn shí jǐ nián le, hěn duō juédìng tā yí jù huà jiù néng dìng.
อย่างเช่นพี่จ้าวจากฝ่ายการเงินค่ะ อยู่กับเจ้านายมากว่าสิบปีแล้ว หลายเรื่องแค่คำพูดคำเดียวของเธอก็ตัดสินใจได้เลย

3 อธิบายขอบเขตความไม่เป็นทางการ

พนักงานใหม่
那平时跟同事相处,可以随便开玩笑吗?
Nà píngshí gēn tóngshì xiāngchǔ, kěyǐ suíbiàn kāi wánxiào ma?
แล้วปกติเวลาอยู่กับเพื่อนร่วมงาน สามารถพูดเล่นได้ตามใจไหมครับ
พนักงานอาวุโส
跟同级的还好,但跟主管开玩笑要看场合,别在正式会议上。
Gēn tóngjí de hái hǎo, dàn gēn zhǔguǎn kāi wánxiào yào kàn chǎnghé, bié zài zhèngshì huìyì shàng.
กับเพื่อนระดับเดียวกันยังพอไหว แต่ถ้าจะล้อเล่นกับหัวหน้าต้องดูสถานการณ์ อย่าทำในที่ประชุมทางการนะครับ
พนักงานใหม่
明白,那私下聊天会比较随便一些吧?
Míngbai, nà sīxià liáotiān huì bǐjiào suíbiàn yìxiē ba?
เข้าใจครับ งั้นคุยกันเป็นการส่วนตัวจะสบายๆ กว่าใช่ไหมครับ
พนักงานอาวุโส
对,午餐时间大家比较放松,那时候聊什么都行。
Duì, wǔcān shíjiān dàjiā bǐjiào fàngsōng, nà shíhou liáo shénme dōu xíng.
ใช่ค่ะ ช่วงพักกลางวันทุกคนจะผ่อนคลาย ตอนนั้นคุยอะไรก็ได้ค่ะ

4 อ่านสถานการณ์ในที่ประชุม

พนักงานใหม่
开会的时候,如果老板说的话我不认同,应该怎么办?
Kāihuì de shíhou, rúguǒ lǎobǎn shuō de huà wǒ bú rèntóng, yīnggāi zěnme bàn?
ตอนประชุม ถ้าสิ่งที่เจ้านายพูดผมไม่เห็นด้วย ควรทำยังไงครับ
พนักงานอาวุโส
有些话不能直接说,得学会察言观色,先看看大家的反应。
Yǒuxiē huà bùnéng zhíjiē shuō, děi xuéhuì cháyán-guānsè, xiān kàn kan dàjiā de fǎnyìng.
บางเรื่องพูดตรงๆ ไม่ได้ ต้องเรียนรู้ที่จะสังเกตสีหน้าคน ดูปฏิกิริยาของทุกคนก่อน
พนักงานใหม่
那如果真的想提出不同意见呢?
Nà rúguǒ zhēn de xiǎng tíchū bùtóng yìjiàn ne?
แล้วถ้าจริงๆ อยากเสนอความเห็นที่ต่างออกไปล่ะครับ
พนักงานอาวุโส
会后私下找他谈,比在会议上当面反驳好得多。
Huì hòu sīxià zhǎo tā tán, bǐ zài huìyì shàng dāngmiàn fǎnbó hǎo de duō.
หลังประชุมค่อยไปคุยกับเขาเป็นการส่วนตัว ดีกว่าการเถียงต่อหน้าในที่ประชุมมากค่ะ

5 อธิบายกฎที่ไม่ได้เขียนไว้เรื่องผลงานและสายการรายงาน

พนักงานอาวุโส
还有一点,功劳这种事最好让主管先知道,不要越级汇报。
Hái yǒu yì diǎn, gōngláo zhè zhǒng shì zuìhǎo ràng zhǔguǎn xiān zhīdào, búyào yuèjí huìbào.
อีกเรื่องหนึ่ง เรื่องผลงานควรให้หัวหน้าตรงรู้ก่อน อย่ารายงานข้ามระดับนะครับ
พนักงานใหม่
明白了,这算是公司里一个不成文的潜规则吧?
Míngbai le, zhè suàn shì gōngsī lǐ yí ge bùchéngwén de qiánguīzé ba?
เข้าใจแล้วครับ นี่ถือเป็นกฎที่ไม่ได้เขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรของบริษัทใช่ไหมครับ
พนักงานอาวุโส
算是吧,没人会明说,但大家都心照不宣。
Suàn shì ba, méi rén huì míng shuō, dàn dàjiā dōu xīnzhào-bùxuān.
ก็นับว่าใช่ค่ะ ไม่มีใครพูดออกมาตรงๆ แต่ทุกคนต่างก็เข้าใจกันโดยไม่ต้องพูด

6 พูดถึงใครที่ควรหลีกเลี่ยงการทำให้ขุ่นเคือง

พนักงานใหม่
那有没有什么人是我特别需要小心的?
Nà yǒu méiyǒu shénme rén shì wǒ tèbié xūyào xiǎoxīn de?
แล้วมีใครไหมที่ผมต้องระวังเป็นพิเศษครับ
พนักงานอาวุโส
行政部的刘姐,她表面上职位不高,但跟老板关系特别好。
Xíngzhèngbù de Liú jiě, tā biǎomiàn shàng zhíwèi bù gāo, dàn gēn lǎobǎn guānxi tèbié hǎo.
พี่หลิวจากฝ่ายธุรการค่ะ ตำแหน่งเธอดูเผินๆ ไม่สูง แต่มีความสัมพันธ์ที่ดีมากกับเจ้านาย
พนักงานใหม่
原来如此,那我以后对她要更客气一点。
Yuánlái rúcǐ, nà wǒ yǐhòu duì tā yào gèng kèqi yìdiǎn.
อ๋อ อย่างนี้นี่เอง งั้นต่อไปนี้ผมจะสุภาพกับเธอมากขึ้นครับ

7 อธิบายเรื่องที่นั่งในสำนักงานและความหมายแฝง

พนักงานใหม่
我注意到有些人坐在角落,看起来位置不太重要,但好像大家都很尊重他们。
Wǒ zhùyì dào yǒuxiē rén zuò zài jiǎoluò, kàn qǐlai wèizhi bú tài zhòngyào, dàn hǎoxiàng dàjiā dōu hěn zūnzhòng tāmen.
ผมสังเกตว่ามีบางคนนั่งอยู่มุมห้อง ดูเหมือนตำแหน่งที่นั่งไม่สำคัญ แต่ดูเหมือนทุกคนเคารพพวกเขามาก
พนักงานอาวุโส
你观察得很仔细,那些多半是元老级员工,资历比很多主管都深。
Nǐ guānchá de hěn zǐxì, nàxiē duōbàn shì yuánlǎo jí yuángōng, zīlì bǐ hěn duō zhǔguǎn dōu shēn.
คุณสังเกตได้ละเอียดมากครับ คนเหล่านั้นส่วนใหญ่เป็นพนักงานรุ่นบุกเบิก มีอาวุโสมากกว่าหัวหน้าหลายคนเลยครับ

8 พูดถึงระดับความไม่เป็นทางการของการแต่งกาย

พนักงานใหม่
那我可以穿得随便一点吗?还是要一直很正式?
Nà wǒ kěyǐ chuān de suíbiàn yìdiǎn ma? Háishi yào yìzhí hěn zhèngshì?
งั้นผมแต่งตัวสบายๆ หน่อยได้ไหมครับ หรือต้องแต่งตัวเป็นทางการตลอด
พนักงานอาวุโส
平常穿商务休闲就行,但如果有客户来访,最好还是正式一点。
Píngcháng chuān shāngwù xiūxián jiù xíng, dànshì rúguǒ yǒu kèhù láifǎng, zuìhǎo háishi zhèngshì yìdiǎn.
ปกติแต่งตัวแบบสมาร์ทแคชชวลก็ได้ค่ะ แต่ถ้ามีลูกค้ามาเยี่ยม ควรแต่งให้เป็นทางการหน่อยจะดีกว่า
พนักงานใหม่
明白了,我会看情况调整。
Míngbai le, wǒ huì kàn qíngkuàng tiáozhěng.
เข้าใจแล้วครับ ผมจะปรับตามสถานการณ์

9 อธิบายจุดคอขวดในการตัดสินใจ

พนักงานใหม่
那如果想推动一个新项目,应该先找谁沟通?
Nà rúguǒ xiǎng tuīdòng yí ge xīn xiàngmù, yīnggāi xiān zhǎo shéi gōutōng?
งั้นถ้าอยากผลักดันโครงการใหม่ ควรจะไปคุยกับใครก่อนครับ
พนักงานอาวุโส
先跟你的直属主管提,让她带你去跟王总提,这样比较顺。
Xiān gēn nǐ de zhíshǔ zhǔguǎn tí, ràng tā dài nǐ qù gēn Wáng zǒng tí, zhèyàng bǐjiào shùn.
อย่างแรกให้เสนอกับหัวหน้าตรงของคุณก่อน แล้วให้เขาพาไปเสนอกับท่านประธานหวัง แบบนี้จะราบรื่นกว่าค่ะ
พนักงานใหม่
如果我直接找王总呢?
Rúguǒ wǒ zhíjiē zhǎo Wáng zǒng ne?
ถ้าผมไปหาท่านประธานหวังโดยตรงล่ะครับ
พนักงานอาวุโส
那样容易让主管觉得你不尊重她,以后合作会有点尴尬。
Nàyàng róngyì ràng zhǔguǎn juéde nǐ bù zūnzhòng tā, yǐhòu hézuò huì yǒudiǎn gāngà.
แบบนั้นจะทำให้หัวหน้ารู้สึกว่าคุณไม่เคารพเธอได้ง่าย แล้วต่อไปการทำงานร่วมกันอาจจะอึดอัดหน่อยค่ะ

10 สรุปบทเรียนเรื่องวัฒนธรรมที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

พนักงานใหม่
听你这么一说,我发现职场比想象中复杂多了。
Tīng nǐ zhème yì shuō, wǒ fāxiàn zhíchǎng bǐ xiǎngxiàng zhōng fùzá duō le.
ฟังที่คุณพูดแล้ว ผมพบว่าที่ทำงานซับซ้อนกว่าที่คิดไว้มากเลยครับ
พนักงานอาวุโส
这就是人情世故,慢慢观察,你自然会摸出门道。
Zhè jiùshì rénqíng-shìgù, mànmàn guānchá, nǐ zìrán huì mōchū méndao.
นี่แหละคือไหวพริบทางสังคม ค่อยๆ สังเกตไป คุณก็จะเข้าใจเองตามธรรมชาติค่ะ
พนักงานใหม่
谢谢你愿意跟我说这些,真的帮我省了不少弯路。
Xièxie nǐ yuànyì gēn wǒ shuō zhèxiē, zhēn de bāng wǒ shěng le bùshǎo wānlù.
ขอบคุณที่ยอมเล่าเรื่องเหล่านี้ให้ฟังนะครับ ช่วยให้ผมไม่ต้องอ้อมทางไปเยอะเลยจริงๆ

11 พนักงานอาวุโสเตือนไม่ให้นำเรื่องที่เล่าไปพูดต่อ

พนักงานอาวุโส
不过这些话咱们私下聊聊就好,别到处说。
Búguò zhèxiē huà zánmen sīxià liáo liao jiù hǎo, bié dàochù shuō.
แต่เรื่องพวกนี้เราคุยกันเป็นการส่วนตัวก็พอนะครับ อย่าไปพูดที่อื่น
พนักงานใหม่
我明白,这种事确实不适合到处讲。
Wǒ míngbai, zhè zhǒng shì quèshí bú shìhé dàochù jiǎng.
เข้าใจครับ เรื่องแบบนี้ไม่เหมาะจะไปพูดที่ไหนจริงๆ
พนักงานอาวุโส
你能懂这个分寸,说明你很快就能上手了。
Nǐ néng dǒng zhège fēncùn, shuōmíng nǐ hěn kuài jiù néng shàngshǒu le.
การที่คุณเข้าใจขอบเขตแบบนี้ได้ แสดงว่าคุณจะปรับตัวได้เร็วแน่ๆ ครับ

12 ให้กำลังใจปิดท้าย

พนักงานอาวุโส
总之,多观察、少议论,你会慢慢摸清这里的门道。
Zǒngzhī, duō guānchá, shǎo yìlùn, nǐ huì mànmàn mōqīng zhèlǐ de méndao.
สรุปแล้วคือ สังเกตให้มาก พูดวิจารณ์ให้น้อย แล้วคุณจะค่อยๆ เข้าใจวิธีทำงานที่นี่เอง
พนักงานใหม่
谢谢你的指点,我会记在心里的。
Xièxie nǐ de zhǐdiǎn, wǒ huì jì zài xīnlǐ de.
ขอบคุณสำหรับคำแนะนำนะครับ ผมจะจำใส่ใจไว้ครับ
พนักงานอาวุโส
不客气,以后有问题随时来问我。
Bú kèqi, yǐhòu yǒu wèntí suíshí lái wèn wǒ.
ไม่เป็นไรครับ ต่อไปมีคำถามอะไรมาถามได้ตลอดเวลาเลยนะครับ

ไวยากรณ์วันนี้

รูปประโยคหลัก: 表面上...实际上... (ดูเผินๆ...แต่จริงๆ แล้ว...) ใช้เปิดเผยความจริงที่ซ่อนอยู่หลังภาพลักษณ์ทางการ และคำว่า 潜规则 (กฎที่ไม่ได้เขียนไว้) ใช้พูดถึงธรรมเนียมปฏิบัติที่ไม่เป็นทางการ

表面上是总监拍板,实际上关键决定都是王总一句话的事。
Biǎomiàn shàng shì zǒngjiān pāibǎn, shíjì shàng guānjiàn juédìng dōu shì Wáng zǒng yí jù huà de shì.
ดูเผินๆ เหมือนผู้อำนวยการเป็นคนตัดสินใจ แต่จริงๆ แล้วการตัดสินใจสำคัญขึ้นอยู่กับคำพูดของท่านประธานหวังเพียงคำเดียวค่ะ
这算是公司里一个不成文的潜规则。
Zhè suàn shì gōngsī lǐ yí ge bùchéngwén de qiánguīzé.
เรื่องนี้ถือเป็นกฎที่ไม่ได้เขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรของบริษัทค่ะ
有些话不能直接说,得学会察言观色。
Yǒuxiē huà bùnéng zhíjiē shuō, děi xuéhuì cháyán-guānsè.
บางเรื่องพูดตรงๆ ไม่ได้ ต้องเรียนรู้ที่จะสังเกตสีหน้าและอ่านสถานการณ์ค่ะ